Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Ψευδαίσθηση εγκυρότητας

Στα αγγλικά: Illusion of validity

Η ψευδαίσθηση εγκυρότητας είναι η υπερβολική σιγουριά για μια κρίση όταν τα διαθέσιμα στοιχεία σχηματίζουν μια τακτοποιημένη, συνεπή ιστορία, ακόμα κι αν ελάχιστα βοηθούν στην πρόβλεψη. Η βεβαιότητα που νιώθουμε πηγάζει από το πόσο καλά δένει η ιστορία και δεν λέει σχεδόν τίποτα για το αν είναι σωστή.

Στην καθημερινότητα

Ένας υπεύθυνος προσλήψεων είναι σίγουρος για έναν υποψήφιο μετά από μια άνετη, φιλική συνέντευξη, αν και μια χαλαρή συνέντευξη λέει λίγα για το πώς θα τα πάει κάποιος στη δουλειά.

Διαβάζεις την καλογυαλισμένη ετήσια έκθεση μιας εταιρείας και είσαι απόλυτα σίγουρος ότι η μετοχή της θα ανέβει, παρόλο που ξέρεις ότι οι ειδικοί που διαβάζουν τις ίδιες εκθέσεις σπάνια κερδίζουν την αγορά.

Γιατί το κάνει το μυαλό σου

Οι πρόγονοί μας επιβίωσαν επειδή εντόπιζαν γρήγορα μοτίβα: ένα θρόισμα στα χόρτα μπορεί να σήμαινε αρπακτικό, και τα μαύρα σύννεφα σήμαιναν βροχή. Όταν γεμίζουμε τα κενά με μια πιστευτή ιστορία, μπορούμε να δράσουμε με λίγες πληροφορίες αντί να παγώσουμε. Ένας εγκέφαλος που καμιά φορά βλέπει μοτίβο εκεί που δεν υπάρχει χάνει λιγότερα από έναν που προσπερνά μια πραγματική απειλή.

Η οικογένεια σε 30 δευτερόλεπτα: Ιστορίες & μοτίβα

Πώς να την εντοπίσεις

Αναρωτήσου αν η σιγουριά σου στηρίζεται σε καλό ιστορικό επιτυχιών ή απλώς στο ότι η ιστορία δένει ωραία.

Πώς να την αντιμετωπίσεις

Πριν εμπιστευτείς το ένστικτό σου, κοίτα πόσο συχνά βγήκαν στ' αλήθεια τέτοιες προβλέψεις.

Στην ίδια οικογένεια: Ιστορίες & μοτίβα

ΠηγέςKahneman & Tversky (1973)Wikipedia

Εξερευνητής γνωστικών μεροληψιών

Γνωστική μεροληψία · Ιστορίες & μοτίβα

Ψευδαίσθηση εγκυρότητας

Η ψευδαίσθηση εγκυρότητας είναι η υπερβολική σιγουριά για μια κρίση όταν τα διαθέσιμα στοιχεία σχηματίζουν μια τακτοποιημένη, συνεπή ιστορία, ακόμα κι αν ελάχιστα βοηθούν στην πρόβλεψη. Η βεβαιότητα που νιώθουμε πηγάζει από το πόσο καλά δένει η ιστορία και δεν λέει σχεδόν τίποτα για το αν είναι σωστή.